CRT Display - จอภาพ

ความหมาย เป็นอุปกรณ์ที่แสดงผลข้อความหรือรูปภาพกราฟิกส์ที่ส่งมาจากคอมพิวเตอร์ มีหลักการทำงานเหมือนกับหลอดภาพโทรทัศน์ โดยลำอิเล็กตรอนจะถูกยิงไปยังจอภาพเพื่อเขียนเป็นตัวอักษรหรือรูปภาพกราฟิกส์

ที่มาของคำ CRT ย่อมาจาก Cathode Ray Tube (หลอดภาพลำแสงขั้วลบ) ซึ่งก็คือหลอดภาพโทรทัศน์นั่นเอง ดังนั้น โทรทัศน์ที่ใช้ตามบ้านอาจจะใช้เป็นจอภาพของคอมพิวเตอร์ได้

วิธีใช้คำ "เครื่องพีซีแบบวางตักเครื่องนี้สามารถต่อกับจอภาพสี (CRT Display) ได้" "จอภาพสี (CRT Display) มีทั้งแบบอนาลอกและแบบดิจิตอล แบบอนาลอกจะสามารถแสดงสีได้หลายประเภทมากกว่า"

หมายเหตุ จอภาพสำหรับพีซี นอกจากจอภาพสี (CRT Display) แล้ว ยังมีจอภาพผลึกเหลว จอภาพพลาสม่า แต่จอภาพสีที่ใช้กับคอมพิวเตอร์แบบตั้งโต๊ะ มีความเร็วในการแสดงผลสูง แต่ไม่สามารถทำให้ช้าลงได้

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Liquid Crystal Display, Plasma Display

2 DD - ทูดีดี

ความหมาย 2 DD เป็นแผ่นฟล็อปปี้ดิสก์ที่มีความุของหน่วยความจำ 640 KB หรือ 720 KB มีทั้งแผ่นขนาด 5 นิ้ว และ 3.5 นิ้ว

ที่มาของคำ 2 DD ตัวเลข 2 หมายถึงใช้ได้ 2 ด้านทั้งด้านหน้าและด้านหลังของแผ่นฟล็อปปี้ดิสก์ คำว่า DD ย่อมาจาก Double Track, Double Density หมายความว่า มีร่องบันทึก (Track) เท่าตัว หรือ มีความหนาแน่นเท่าตัว ฟล็อปปี้ดิสก์ในยุคก่อนจะใช้ได้ด้านเดียว และมีร่องบันทึกเพียงครึ่งเดียว

วิธีใช้คำ "ปัจจุบัน ผู้ใช้ฟล็อปปี้ดิสก์ชนิด 2 DD มีไม่มากนัก"

หมายเหตุ การที่แผ่นดิสก์ชนิด 2 DD มีความจุของหน่วยความจำเป็น 2 ชนิด คือ 340 KB และ 720 KB นั้น เป็นเพราะว่าวิธีการฟอร์แมตแผ่นดิสก์ชนิด 2 DD บน MS-DOS นั้นมี 2 แบบ และสำหรับเครื่องบางชนิดอาจจะใช้ไม่ได้ทั้ง 2 แบบ ในกรณีแลกเปลี่ยนไฟล์บน 2 DD จะต้องตรวจสอบว่าความจุของหน่วยความจำเป็นแบบใด

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง 2 HD, Floppy Disk, Track, Sector

CP/M-86 - ซีพี-เอ็ม-86

ความหมาย OS รุ่นแรกของพีซีได้แก่ CP/M หลังจากนั้นมีการปรับปรุงให้เป็น OS ของเครื่องพีซี 16 บิต ที่ใช้ 8088/8086 จึงเรียกว่า CP/M-86 CP/M ถูกพัฒนาขึ้นมาโดยนายเคลี่ ผู้ก่อตั้งบริษัท Digital Research ในสหรัฐอเมริกา โดยนำมาใช้เป็น OS สำหรับพีซี 8 บิต ที่ใช้ CPU 8080 ต่อมาได้ปรับปรุงขึ้นมาใช้สำหรับพีซี 16 บิต

ที่มาของคำ CP/M ย่อมาจาก Control Program For Microcomputers - 86 นั้นหมายถึงพีซีที่ใช้ CPU 8086 ภาพยนตร์ของ Walt Disney ที่ชื่อ "TRON" มีผู้ร้ายคอมพิวเตอร์ที่ชื่อ MCP ซึ่งหมายถึง OS อย่างหนึ่งย่อมาจาก Master Control Program คำว่า OS เป็นชื่อเรียกระบบของบริษัท IBM ส่วน MCP เป็นชื่อเรียก OS ของบริษัท บาโรส (ตอนหลังรวมกับบริษัท Unipack เป็นบริษัท Unisys)

วิธีใช้คำ "สำหรับพีซี -8 บิตแล้ว CP/M เป็น OS ที่ใช้มาตรฐาน แต่สำหรับพีซี 16 บิตนั้น CP/M-86 ถูก MS-DOS กินขาด"

หมายเหตุ เนื่องจาก CP/M เป็น OS รุ่นแรกสำหรับพีซี MS-DOS รุ่นแรก (Version 1.25) นั้นคล้ายคลึงกับ CP/M มาก แต่ MS-DOS 2.11 ขึ้นไปจะมีสมรรถนะที่สูงขึ้น เพราะได้รับอิทธิพลจาก UNIX

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง MS-DOS, UNIX, 8080, OS

Copy Protect - การป้องกันการคัดลอก

ความหมาย หมายถึงเป็นการป้องกันไม่ให้สามารถใช้คำสั่ง Copy ทำการคัดลอกแผ่นดิสก์ได้ โดยบริษัทผู้ผลิตซอฟต์แวร์จะทำการป้องกัน (Protect) ไว้บนแผ่นดิสก์ เพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์อันเกิดจากการคัดลอกที่ผิดกฎหมาย ซอฟต์แวร์ที่ใส่ Copy Protect ไว้นั้น โดยทั่วไปจะมีแผ่นสำรองให้อีกต่างหาก

ที่มาของคำ ในการป้องกันการคัดลอกนั้นจะมีการเขียนซอฟต์แวร์ขึ้นบนแผ่นดิสก์เพื่อทำให้ไม่สามารถทำการคัดลอกได้

วิธีใช้คำ "การใส่ Copy Protect บนซอฟต์แวร์ ทำให้ผู้ใช้ที่ใช้ซอฟต์แวร์อย่างถูกกฎหมายเกิดความไม่สะดวก"

หมายเหตุ ปัจจุบันมีการละเมิดลิขสิทธิ์ ทำการคัดลอกซอฟต์แวร์อย่างผิดกฎหมายเป็นจำนวนมาก คนทั่วไปมีความรู้สึกที่ผิดๆ ว่า ของอะไรที่มองไม่เห็น ก็ไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินอย่างเช่น ซอฟต์แวร์ เป็นต้น ซึ่งจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนความคิดนี้ให้ถูกต้อง

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Backup

CPU - ซีพียู

ความหมาย หมายถึงส่วนสมองของพีซี ทำการจัดการข้อมูลต่างๆ เช่น คำนวณ จดจำ ตลอดจนส่งสัญญาณควบคุมต่างๆ ตามคำสั่งในโปรแกรม เรียกอีกอย่างว่า MPU (Micro Processing Unit) โดยพื้นฐานแล้วถือได้ว่าพีซีประกอบด้วย CPU และหน่วยความจำ ความเร็วในการจัดการข้อมูลและ User Memory จะถูกกำหนดโดย CPU แต่ละชนิด CPU 16 บิต ที่ใช้กันมากในพีซีได้แก่ CPU เบอร์ 8086 ซึ่งผลิตโดยบริษัทอินเทลในสหรัฐอเมริกา ซึ่งถือเป็น CPU มาตรฐานสากล นอกจากนี้ยังมี CPU เบอร์ 80286 ซึ่งมีสมรรถนะสูงกว่า และยังมี CPU เบอร์ 80386 ซึ่งใช้กับพีซี 32 บิต

ที่มาของคำ CPU ย่อมาจาก Central Processing Unit แปลว่า หน่วยประมวลผลกลาง

วิธีใช้คำ "เครื่องพีซีแบบวางตักเครื่องนี้ใช้ CPU เบอร์ V3 ของบริษัท NEC (เทียบเท่า 8086)"

หมายเหตุ ความเร็วในการจัดการข้อมูลของ CPU นั้นจะแสดงด้วยความถี่ของนาฬิกาที่อยู่ภายใน มีหน่วยเป็น MHz ถ้าพูดว่าในการเข้าถึงหน่วยความจำ (Memory Access) นั้นไม่ต้องรอ (No Wait) หมายความว่า ในการอ่านหรือเขียนข้อมูลในหน่วยความจำนั้น CPU จะสามารถทำงานได้เร็วมากโดยแทบไม่ต้องเสียเวลารอ สำหรับ CO-Processor นั้น เป็นไอซีที่ช่วยเสริมการทำงานของ CPU ในพีซีนั้นเรียกว่าเป็น Numerical Data Processor ซึ่งช่วยทำให้การคำนวณฟังก์ชั่นทางคณิตศาสตร์ได้เร็วขึ้น

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Access

Convert - คอนเวิร์ต

ความหมาย หมายถึงการแปลงไฟล์ที่สร้างขึ้นบนคอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่งให้ไปใช้ได้กับอีกเครื่องหนึ่ง เราจะทำการคอนเวิร์ตเมื่อรูปแบบการอ่านและเขียนแผ่นดิสก์หรือขนาดของแผ่นดิสก์แตกต่างกันไป เรียกให้ถูกว่า File Conversion

ที่มาของคำ Convert แปลว่า เปลี่ยนหรือแปลง ปกติจะหมายถึงการแปลงสื่อที่ใช้เก็บไฟล์โปรแกรมหรือไฟล์ข้อมูล

วิธีใช้คำ "แม้ว่าจะเป็นไฟล์ข้อมูลบน MS-DOS เหมือนกัน แต่ถ้าไม่ทำการคอนเวิร์ต ก็จะใช้ไม่ได้"

หมายเหตุ โดยหลักการแล้ว ถ้าขนาดของแผ่นดิสก์เท่ากัน OS เหมือนกัน และฟอร์แมตแบบเดียวกัน ไม่จำเป็นต้องคอนเวิร์ตก็ใช้งานได้

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง OS, Format

Console - คอมโซล

ความหมาย เป็นอุปกรณ์ที่ใช้รับส่งข้อมูลกับคอมพิวเตอร์โดยทั่วไป ประกอบด้วยแป้นกด และจอภาพ ขณะที่ป้อนข้อมูลเข้าไปจะหมายถึงแป้นกด และขณะที่แสดงผลข้อมูลจะหมายถึงจอภาพ

ที่มาของคำ Console แปลว่า ตู้ปฏิบัติการ

วิธีใช้คำ "คำสั่ง Copy มีสมรรถนะพิเศษที่จะสร้างไฟล์ขึ้นจากข้อมูลที่พิมพ์เข้าไปจากคอนโซล"

หมายเหตุ Panel ควบคุมที่มีการแสดงผลบนจอภาพดังเช่น Simulation Game นั้นกล่าวได้ว่าเป็นคอนโซลจริงๆ คำสั่ง Copy สามารถใช้เขียนไฟล์ขึ้นจากข้อมูลที่พิมพ์เข้าไปจากแป้นกดดังคำสั่ง A> COPY CONFIG.SYS

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Keyboard, Display

CONFIG.SYS - คอนฟิก ซิส

ความหมาย เป็นไฟล์ที่ใช้กำหนดสภาพแวดล้อมในการทำงานของ MS-DOS เมื่อมีการใช้คำสั่งที่ระบุไว้ในไฟล์นี้ ก็สามารถทำงานได้หลายอย่างตามที่ระบุไว้ใน CONFIG.SYS เช่น สามารถใช้ Font Processor, RAM Disk เพิ่มจำนวนไฟล์ที่จะอ่านจะเขียน หรือเพิ่มปริมาณต่อหน่วยของดิสก์ที่จะอ่านและเขียน เป็นต้น

ที่มาของคำ ย่อมาจากคำว่า CONFIGuration SYStem แปลตามตัวว่า ลักษณะของระบบ หรือสภาพแวดล้อมที่ระบบทำงาน อาจกล่าวได้ว่าเป็นไฟล์สำหรับสร้างระบบ

วิธีใช้คำ "ในการใช้ Font Processor ภาษาญี่ปุ่น ATOK 6 นั้น จะเขียนคำสั่งดังต่อไปนี้ลงใน CONFIG.SYS"

หมายเหตุ ใน MS-DOS นั้น ถ้าเราต้องการให้ระบบการทำงานเป็นอย่างไร ก็จำเป็นต้องระบุลงใน CONFIG.SYS ซึ่งอาจจะดูยุ่งยาก แต่ก็สามารถสร้างระบบตามที่ตนต้องการได้

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง AUTOEXEC.BAT

Computer Virus - ไวรัสคอมพิวเตอร์

ความหมาย เป็นโปรแกรมชั่วร้ายที่ถูกสร้างขึ้นมาโดยผู้ไม่ประสงค์ดี (Hacker) ซึ่งสร้างขึ้นมาด้วยความคึกคะนองแล้วแพร่โปรแกรมนี้ออกไป เมื่อโปรแกรมนี้แฝงตัวเข้าไปในระบบพีซี หรือโปรแกรมของคนอื่นแล้วก็จะทำลายข้อมูลหรือโปรแกรมต่างๆ ที่มีอยู่ในฮาร์ดดิสก์หรือฟล็อปปี้ดิสก์ ในการป้องกันนั้นจะต้องระวังไม่ใช้โปรแกรมที่ไม่ทราบแหล่งที่มาโดยชัดเจน

ที่มาของคำ ไวรัสคอมพิวเตอร์จะทำลายระบบพีซีและยังแพร่เชื้อผ่านระบบสื่อสารพีซีไปยังพีซีอื่นๆ โดยมีระยะฟักตัวอยู่ระยะหนึ่งหลังจากนั้นจะแสดงอาการผิดปกติขึ้นเช่นเดียวกับเชื้อไวรัสที่เข้าไปฟักตัวในร่างกายของคนเรา จึงเรียกว่าไวรัส โปรแกรมที่ใช้ในการค้นหาและทำลายไวรัสคอมพิวเตอร์ก็ได้รับการพัฒนาขึ้นมาเช่นเดียวกันเรียกว่า วัคซีน (Vaccine)

วิธีใช้คำ "ไวรัสคอมพิวเตอร์ ซึ่งทำลายข้อมูลนั้นสร้างความห่วงใยให้กับผู้ใช้คอมพิวเตอร์เป็นอย่างมาก"

หมายเหตุ ได้มีการค้นพบไวรัสในระบบสื่อสารพีซีของ PC-VAN ซึ่งมีขั้นตอนในการแฝงตัวเข้ามาดังนี้ คือ
1) ผู้ไม่ประสงค์ดีจะส่งโปรแกรมไปให้ผู้อื่นโดยใช้ Electronic Mail
2) เมื่อผู้ที่ได้รับโปรแกรมทำการรันโปรแกรมนั้น ไวรัสจะแทรกตัวเข้าไปใน MS-DOS ของผู้นั้นทันที
3) เมื่อผู้เสียหายนั้นใช้ (Access) PC-VAN เมื่อไร ไวรัสจะเริ่มทำงานโดยจะขโมย Password ของผู้นั้นแล้วแปลงเป็นรหัสส่งไปที่ message board
4) ผู้ไม่ประสงค์ดีจะทำการถอดรหัส Password แล้วใช้ Password ของผู้อื่นในการเข้าไปใน PC-VAN

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Personal Computer Communication, Hacker

Compiler - คอมไพเลอร์

ความหมาย เป็นซอฟต์แวร์ที่ใช้แปลภาษาระดับสูงซึ่งใกล้เคียงกับภาษาของมนุษย์ให้เป็นภาษาเครื่องซึ่ง CPU จะสามารถเข้าใจได้โดยตรง การพัฒนาโปรแกรมโดยใช้ภาษาเครื่องหรือภาษาแอสเซมบลีนั้นทำได้ลำบากมาก จึงใช้ภาษาที่คนเข้าใจง่ายเขียนโปรแกรมขึ้นมาก่อน จากนั้นจึงใช้คอมไพเลอร์แปลงเป็นภาษาเครื่องอีกครั้งหนึ่ง การแปลงนั้นจะแปลงทีหนึ่งทั้งโปรแกรม ซึ่งจะแตกต่างกับอินเทอร์พรีเตอร์ที่แปลงและดำเนินการทีละบรรทัด การแปลงเป็นภาษาเครื่องโดยใช้คอมไพเลอร์นั้น เรียกว่าการทำคอมไพล์

ที่มาของคำ Compile แปลว่า เรียบเรียง ตัวเรียบเรียงจึงเรียกว่า Compiler ในพจนานุกรมภาษาอังกฤษจะแปลว่า ผู้เรียบเรียง หรือ รูทีนของการแปล

วิธีใช้คำ "ในภาษา BASIC ก็มีคอมไพเลอร์เช่นเดียวกัน" "การพัฒนาโปรแกรมนั้น จะใช้ภาษา C แล้วคอมไพล์"

หมายเหตุ ถ้าเป็นอินเทอร์พรีเตอร์ เมื่อเกิด error ขึ้น จะแก้ไขได้ในทันที ณ บรรทัดนั้นๆ แต่ถ้าเป็นคอมไพเลอร์จะต้องย้อนกลับไปแก้ไขที่ตัวโปรแกรมเดิม (Source Program) แล้วทำการคอมไพล์ใหม่

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Interpreter, Assembler, Source Program

Compatible Machine - คอมพิวเตอร์ที่แทนกันได้

ความหมาย หมายถึง เครื่องคอมพิวเตอร์ที่สามารถทำงานกับซอฟต์แวร์ที่ใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์เครื่องอื่นที่นำตลาดอยู่ในขณะนั้นได้ บางทีเรียกว่าเครื่องคอมแพต หรือโคลน (Clone) เช่น เครื่อง Epson PC-286 เป็นเครื่องคอมแพตกับเครื่องของ NEC PC-9800 เป็นต้น

ที่มาของคำ เนื่องจากเป็นพีซีที่มี Compatibility จึงเรียกว่า Compatible Machine หรือเรียกสั้นๆ ว่า Compatibles

วิธีใช้คำ "กำลังคิดจะซื้อเครื่อง PC-9800 หรือเครื่องคอมแพตอยู่ คุณว่าอันไหนดีล่ะ" "ตลาดเครื่องคอมแพตในญี่ปุ่นจะก้าวหน้าไปได้หรือไม่"

หมายเหตุ ในอเมริกา เครื่องคอมแพตจะขายดีกว่าเครื่องหลักคือ IBM ตลาดเครื่องคอมแพตเจริญก้าวหน้าไปมาก ส่วนในญี่ปุ่น ผู้ใช้นิยมใช้ของแท้และเครื่องคอมแพตถูกมองว่าเป็นการขโมยซอฟต์แวร์ของผู้อื่นมา จึงยังไม่เป็นที่แน่นอนว่า ตลาดเครื่องคอมแพตจะเจริญก้าวหน้าเหมือนอย่างในอเมริกาหรือไม่ แต่ Epson ก็พยายามทำอยู่โดยใช้คอมแพตกับเครื่อง NEC PC-9800 โดยพยายามให้มีสมรรถนะที่สูงกว่าและเร็วกว่าต้นแบบ

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Clone, Compatibles

COM File - คอมมานด์ไฟล์

ความหมาย เป็นไฟล์ของโปรแกรมที่ใช้ใน MS-DOS บางทีเรียกว่า Machine Language File หรือ Executable File ไฟล์นี้จะใช้บูตคำสั่งภายนอกของ MS-DOS (เช่นคำสั่ง Diskcopy) และโปรแกรมสำเร็จรูปอื่นๆ ที่มีขายตามท้องตลาด

ที่มาของคำ ไฟล์นี้จะมีนามสกุลเป็น COM เรียกว่า COM File คำว่า COM ย่อมาจาก COMmand (คำสั่ง)

วิธีใช้คำ "โปรแกรม Ichitaro จะบูตโดย COM File ที่ชื่อว่า JXW COM"

หมายเหตุ ไฟล์ที่เหมือนกับ COM File ได้แก่ EXE File ซึ่งทั้ง 2 File นี้ พร้อมที่จะทำงานเมื่อมีการพิมพ์ชื่อไฟล์เข้าไปต่อจากเครื่องหมายพร้อม (Prompt) ใน MS-DOS ไฟล์ทั้ง 2 อย่างนี้ จะมีสมรรถนะเหมือนกัน ถ้าอยากทราบว่าซอฟต์แวร์สำเร็จรูปที่ตัวเองมีอยู่นั้นอยู่ในไฟล์ประเภทใดให้ลองตรวจสอบโดยใช้คำสั่ง DIR

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง EXE File

Compatibility - ความเข้ากันได้

ความหมาย การมีสมรรถนะพื้นฐานได้มาตรฐานอย่างเดียวกัน เช่น ซอฟต์แวร์หรืออุปกรณ์รอบข้าง (Peripheral Divice) ของระบบพีซีอันหนึ่ง สามารถนำไปใช้กับระบบพีซีอีกอันหนึ่งได้โดยไม่มีปัญหา เราเรียกว่าระบบพีซีทั้งสอง Compatible กัน (เข้ากันได้) เหมือนกับเครื่องเล่นจานเสียง เครื่องเล่นเทป หรือเครื่องเล่น CD ของบริษัทต่างๆ ซึ่งสามารถเล่นกับแผ่นเสียง เทป หรือแผ่น CD ของบริษัทใดก็ได้ ไม่เจาะจงว่าจะต้องเป็นแผ่นของบริษัทตนเองเท่านั้นจึงจะเล่นกับเครื่องของตนได้

ที่มาของคำ Compatibility แปลว่า การเข้ากันได้ การที่มีลักษณะเหมือนกัน ดังนั้นจึงนำมาใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ในความหมายที่ว่า เข้ากันได้ หรือสามารถทดแทนกันได้

วิธีใช้คำ "ซอฟต์แวร์บนเครื่องคอมพิวเตอร์ NEC PC-9800 สามารถเข้ากับเครื่องของ Epson PC-286 ได้"

หมายเหตุ ตัวอย่างของการไม่มี Compatibility คือเครื่องเล่นเทปวีดีโอชนิด VHS และชนิด Beta ซึ่งมีมาตรฐานต่างกัน ดังนั้น จะนำมาเล่นแทนกันไม่ได้ ปัจจุบันเครื่องคอมพิวเตอร์ของแต่ละบริษัทก็มีมาตรฐานที่ต่างกันจึงเกิดการไม่มี Compatibility ขึ้นมา

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Compatible Machine, Clone

COMMAND.COM - คอมมานด์คอม

ความหมาย เป็นโปรแกรมที่ใช้สำหรับอ่านและดำเนินการคำสั่งของ MS-DOS ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมโยงผู้ใช้กับ MS-DOS นอกจากคำสั่งที่มาพร้อมกับ MS-DOS แล้ว ยังสามารถใช้บูตซอฟต์แวร์สำเร็จรูป เช่น JXW (ICHITARO), 123 (Lotus 1-2-3) ได้ COMMAND.COM ทำหน้าที่ประมวลคำสั่ง จึงเรียกได้อีกอย่างว่า Command Processor

ที่มาของคำ COMMAND.COM มีความหมายมาจากการอ่านและดำเนินการ Command

วิธีใช้คำ "COMMAND.COM ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมโยงระหว่างผู้ใช้กับ MS-DOS จึงเรียกว่า User Interface"

หมายเหตุ COMMAND.COM มีหลายเวอร์ชั่น ถ้าใช้ผิดเวอร์ชั่น อาจทำให้ไม่สามารถบูตซอฟต์แวร์ได้

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง User Interface, Man-machine Interface

Command - คำสั่ง

ความหมาย หมายถึง คำสั่งที่ใช้บอกให้คอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์รอบข้างทำงานอย่างใดอย่างหนึ่ง ส่วนใหญ่แล้วจะหมายถึงคำสั่งที่ผู้ใช้สั่งกับซอฟต์แวร์ที่ใช้อยู่ ในทางตรงกันข้าม สิ่งที่ซอฟต์แวร์ใช้บอกกับผู้ใช้เรียกว่า Message ใน MS-DOS นั้น เมื่อจอภาพอยู่ในสภาพ A>_ หมายความว่า MS-DOS อยู่ในสภาพที่พร้อมจะรับคำสั่ง MS-DOS จะมีทั้งคำสั่งภายใน (อยู่ในหน่วยความจำ) และคำสั่งภายนอก (อยู่ในแผ่นดิสก์)

ที่มาของคำ Command แปลตรงตัวว่า คำสั่ง

วิธีใช้คำ "การจดจำวิธีใช้คำสั่งของ MS-DOS เป็นเรื่องยุ่งยากพอสมควร" "ถ้าสามารถเลือกใช้คำสั่งเป็นแบบเลือกเมนูได้ก็คงสะดวกไม่น้อย"

หมายเหตุ นอกจาก Command แล้วยังมีคำว่า Instruction ซึ่งแปลว่า คำสั่ง เช่นเดียวกัน แต่ใช้ในการสั่ง CPU ซึ่งเราเรียกว่า ชุดคำสั่ง (Instruction Set) CPU จะเข้าใจความหมายของชุดคำสั่งนี้

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง MS-DOS, Internal Command, External Command

COBOL - โคบอล

ความหมาย เป็นภาษาในการเขียนโปรแกรม (Programming Language) ที่เหมาะกับการคำนวณและการประมูลข้อมูลสำหรับงานสำนักงาน พัฒนาขึ้นมาในปี 1960 โดย CODASYL (Conference of Data System Language : การประชุมว่าด้วยภาษาของระบบข้อมูล)

ที่มาของคำ COBOL ย่อมาจาก COmmon Business Oriented Language (แปลตามตัวว่าภาษาที่เหมาะกับธุรกิจโดยทั่วไป)

วิธีใช้คำ "ในคณะสารสนเทศของมหาวิทยาลัยในอเมริกานั้นภาษาโคบอลเป็นภาษาที่ล้าสมัยไปแล้ว"

หมายเหตุ ภาษาโคบอลมีรูปแบบของภาษาที่ใกล้เคียงกับภาษาอังกฤษที่ใช้กันทั่วไป ทำให้สามารถเข้าใจได้ง่าย และยังมีฟังก์ชั่นต่างๆ ที่ใช้งานง่ายเหมาะกับการจัดการข้อมูลในสำนักงานและยังใช้ได้กับคอมพิวเตอร์เกือบทุกชนิด กล่าวกันว่าในปัจจุบันประมาณ 70% ของโปรแกรมทั้งหมดเขียนขึ้นโดยภาษา COBOL

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง BASIC, C Language, FORTRAN, PASCAL

Cluster - คลัสเตอร์

ความหมาย ใน OS เช่น MS-DOS นั้น ถ้าทำการอ่านเขียนข้อมูลจากดิสก์ในหน่วยที่ละเอียดจะทำให้เสียเวลามากจึงใช้วิธีอ่านเขียนข้อมูลรวมกันครั้งละมากๆ ชุดข้อมูลที่อ่านเขียนในแต่ละครั้งนี้เรียกว่า คลัสเตอร์ โดยปกติแล้ว หน่วยที่เล็กที่สุดในการอ่านและเขียนดิสก์เรียกว่า เซ็กเตอร์ เซ็กเตอร์หลายๆ เซ็กเตอร์รวมกันจะเป็นคลัสเตอร์

ที่มาของคำ Cluster มีความหมายว่า เป็นช่อ เป็นพวง เป็นกลุ่ม

วิธีใช้คำ "ไฟล์ในดิสก์ จะถูกอ่านเขียนเป็นหน่วยคลัสเตอร์ ตามฟอร์แมตของ MS-DOS 1 คลัสเตอร์จะเท่ากับ 8 เซ็กเตอร์

หมายเหตุ การอ่านและเขียนข้อมูลจากดิสก์ในหน่วยของคลัสเตอร์นั้น ก็เหมือนกับการนับช่อองุ่น ถ้ามัวนับเป็นลูกๆ ก็จะไม่ทันกิน ดังนั้นจึงใช้วิธีนับเป็นช่อๆ

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Track, Sector

Clone - โคลน

ความหมาย เครื่องคอมแพต (Compatible Machine) เรียกได้อีกอย่างว่า Clone บริษัทผู้ผลิตเครื่องคอมแพตเรียกว่า Clone Maker

ที่มาของคำ Clone มีความหมายเช่นเดียวกับ Copy

วิธีใช้คำ "IBM-PC/At Clone มีออกมามากมาย บริษัท IBM จึงได้เรียกร้องค่าลิขสิทธิ์ของเทคโนโลยีพีซี ทำให้บริษัทผู้ผลิตเครื่องคอมแพตต้องตกอยู่ในฐานะลำบาก"

หมายเหตุ คำว่า Clone ยังใช้ในรูปของคำกริยาได้ด้วย ในทางกราฟิกส์จะหมายถึง การคัดลอกชิ้นส่วนบางอย่างจากที่หนึ่งไปวางไว้ยังอีกที่หนึ่ง เช่น Clone it and put it here

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Compatible Machine, Compatibility, Emulator

Clock - นาฬิกา

ความหมาย CPU ซึ่งเป็นส่วนสมองของเครื่องคอมพิวเตอร์ จะทำงานตามจังหวะเวลามาตรฐาน เช่นเดียวกับคนเราที่ทำงานโดยมีนาฬิกาเป็นเครื่องบอกเวลา นาฬิกาที่ว่านี้เรียกว่า Clock มีทั้งแบบช้าและแบบเร็ว หน่วยที่ใช้แสดงความเร็วคือ MHz ซึ่งแสดงความถี่ของสัญญาณนาฬิกาที่ CPU จะใช้เป็นมาตรฐานในการทำงาน MHz ย่อมาจาก Mega Hertz หมายถึงใน 1 วินาที จะมีสัญญาณออกมา 1,000,000 พัลส์ ความถี่นี้ยิ่งเร็วเท่าใด CPU ก็จะทำงานเร็วขึ้นเท่านั้น

ที่มาของคำ แปลมาจากคำว่า Clock ตรงตัว

วิธีใช้คำ "CPU ของเครื่อง PC-9800 Series จะมีความถี่นาฬิกา 2 ความถี่ ซึ่งสามารถสับเปลี่ยนกันได้" "CPU ขนาด 32 บิต ที่ออกมาใหม่ เช่น ของอินเทลเบอร์ 80386 จะมีความถี่นาฬิกา 20 MHz"

หมายเหตุ เครื่อง 9800 Series ได้พัฒนาความถี่นาฬิกาจาก 5 MHz จนถึง 10 MHz ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบ 5 MHz เป็น 10 MHz แล้ว ความเร็วจะไม่เพิ่มเป็น 2 เท่าอย่างที่คิด เพราะต้องสัมพันธ์กับ IC ตัวอื่นๆ ด้วย แต่เรียกได้ว่าความเร็วเพิ่มขึ้นมาก

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง Memory Access

Client/Server - ไคลเอ็นท์/เซอร์เวอร์

ความหมาย ในระบบ LAN อุปกรณ์ที่ผู้ใช้สามารถใช้ทำงานตนเองได้โดยตรงเรียกว่า Client ส่วนอุปกรณ์ที่ให้บริการสิ่งต่างๆ เพื่อทำให้ระบบ LAN โดยรวมมีประสิทธิภาพนั้นเรียกว่า Server ในพีซี LAN นั้น Client คือตัวพีซี ส่วน Server นั้นจะใช้พีซีที่มีสมรรถนะสูงหรือ Workstation หรือคอมพิวเตอร์ขนาดเล็กที่ใช้เฉพาะงานดดยตรง Server จะสนับสนุนงานพื้นฐานในการประมวลข้อมูล ส่วน Client จะทำงานของตนเองไปโดยใช้บริการจาก Server

ที่มาของคำ Client แปลว่า ลูกค้า, ผู้ให้บริการ ส่วน Server แปลว่า ผู้รับใช้, ผู้ให้บริการ

วิธีใช้คำ "เราสามารถสร้างระบบ Client/Server ได้โดยใช้ Network OS อันนี้"

หมายเหตุ ตัวอย่างของ Server ได้แก่ File Server และ Print Server อันแรกนั้นจะประกอบด้วยคอมพิวเตอร์และฮาร์ดดิสก์ที่ใช้จัดการไฟล์ทั้งหมดในระบบ LAN ส่วนอันหลังนั้นจะประกอบด้วยคอมพิวเตอร์และเครื่องพิมพ์เลเซอร์ที่ใช้ควบคุมและจัดการการพิมพ์ทั้งหมดของระบบ LAN

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง LAN, PC-LAN, Network OS